هیچ مطلبی وجود ندارد...

گزارش مقالات ارائه شده در نشست علمی شیخ کلینی و کتاب کافی

ارسال شده در تاریخ ۲۰ مهر ۱۳۹۲

در نشست علمی روز پنج شنبه (۹۲/۷/۱۸) که در تالار علامه حکیمی در مجموعۀ فرهنگی امام صادق(ع) میبد پیرامون «شخصیت شیخ کلینی(ره) و کتاب کافی، ارزش ها و چالش ها» برگزار شد، بروشوری در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت که حاوی گزارشی از دوازده مقالۀ اصلی منتخب در این نشست بود. متن بروشور منشر شده برای استفادۀ بیشتر به ویژه بنا به درخواست های مکرر بازدیدکنندگان از سایت ششم در اختیار علاقمندان گذارده می شود. در ضمن احتمال می رود متن مقالات نیز به زودی موافقت دست اندرکاران نشست را برای درج در سایت ششم را پیدا کند.

بنام خداوند

از آن جا که فکر بزرگداشت متفکران بزرگ دینی و ملی ما باید در جامعه تقویت و ترویج شود، در سال جاری بخش پژوهش مجموعه از اردیبهشت ماه  که یکی از روزهای آن با نام روز بزرگداشت شیخ کلینی نامگذاری شده است در اندیشه فراخوان مقاله و برگزاری نشستی علمی بود که سرانجام این تصمیم به دلایل مختلفی به مهرماه کشیده و برگزار می شود. هدف اولیه این نشست، پاسخ گویی به برخی شبهه ها بود که در فضای مجازی در ارتباط با کتاب کافی اولین مجموعه بزرگ حدیثی شیعه منتشر می شود. هم چنین کمک به شناخت بیشتر نسل حاضر از جایگاه شیخ کلینی و اثر ماندگار وی که بسیاری هنوز با عمق و زوایای کار سترگ وی چندان آشنا نیستند. گر چه مقالات سودمندی در مجلات و کتاب ها از جمله در  ۱)کتاب کافی پژوهی (گزارش پایان نامه های مرتبط با کلینی و الکافی)،  تالیف  سید محمد علی ایازی و ۲)مجموعه مقالات فارسی کنگره بین‌المللی ثقه‌الاسلام کلینی با ویراست حسین پور شریف؛ و مانند این ها، برای مطالعه در دسترس هست اما هنوز بسیاری نکات و ویژگی های علمی پیرامون این شخصیت و اثر نفیس وی نکاویده و بسا ناگفته مانده است. به همین انگیزه ها در گروه پژوهشی مجموعه امام صادق(ع) شماری از موضوعات پژوهشی در ارتباط با زوایای مختلف زندگی شیخ کلینی مطرح گردید که در نهایت با تلاش دوستان و راهنمایی مسئول پژوهش حجت الاسلام انصاری مقالاتی نگارش یافته و در نشست حاضر عرضه می شود.

گزارشی از مقاله ها

۱-  مقاله:  گزارش فدک در کتاب کافی

سعیده کارگر/ کارشناسی مهندسی پزشکی

 در این مقاله سعی شده است با توجه به حدیثی که شیخ کلینی در کتاب اصول کافی از امام موسی کاظم(ع) در رابطه با فدک نقل نموده است به    بررسی موضوع فدک و اهمیت آن از نظر آن حضرت پرداخته شده است و سپس به جستجوی این علت پرداخته که چرا جناب شیخ کلینی این حدیث را – با توجه به اوضاع سیاسی زمان خود- آورده است و انگیزه وی  در این باره چه بوده است.؟؟

۲-  مقاله: شرایط سیاسی اجتماعی

 در عصر شیخ کلینی

جواد اسلامی/ پژوهشگر علوم اجتماعی

   در کمتر سخن یا نوشته مستندی درباره ائمه (ع) و آنچه مربوط به ایشان است می توان نگریست و نامی از ثقه الاسلام محمد بن یعقوب کلینی( معاصر با غیبت صغری ) درمنابع آن ندید. با این وجود در شناخت عظمت و ارزش کار شیخ کلینی نباید تنها به   متن اثر گرانقدر ایشان  بسنده کرد بلکه از بررسی شرایط و محیط و دشواری هایی که در آن ، بیست سالی  از عمر خود که در  جمع آوری  »الکافی« صرف نموده  نیز می توان  اطلاعاتی بیشتر به دست آورد. نویسنده برآن است تا به گوشه ای از وضعیت دوره زندگی صاحب الکافی  که مربوط به وضعیت حاکمیت عباسی است بپردازد.

۳- مقاله : کتاب شناسی کلینی در دو کتابخانه شهر میبد

 آسیه پایمرد،/ مترجمی زبان  انکلیسی 

سمیه پایمرد/ کارشناسی علوم اجتماعی، رشته پژوهشگری

ابو جعفر محمد بن یعقوب کلینی (م۳۲۸یا ۳۲۹ ق)
یکی از چهره های مهم حدیثی شیعه است. اثر بازمانده از او و نوشتارهای در باره او فراوان است. تقریبا در همه کتابخانه های اسلامی می توان به ردپایی از او دست یافت. این مقاله سعی دارد گزارشی از چاپ های الکافی ، شروح و حواشی مختلف آن و همچنین اطلاعاتی در زمینه کتابشناسی وی را در دو کتابخانه اصلی شهر میبد، کتابخانه امام جعفر صادق (ع)  و  کتابخانه پارک فلسطین بررسی و ارائه کند.

 ۴- مقاله: جایگاه عدالت در احادیث کافی

 مهدیه برزگری/ کارشناسی ارشد فقه و حقوق خصوصی

انسان به طور فطری عطش دست یافتن به عدالت را دارد و در سرتاسر تاریخ خویش به تلاش ها و فداکاری هایی فراوان ، برای سیراب کردن این عطش بزرگ پرداخته است . کلینی (ره) یکی از آن محدثان بزرگی است که به مسئله »عدالت» در کتاب ماندگارش «اصول کافی » اهتمام ورزیده است . نوشتار حاضر در پی بررسی و بیان تعریف، ضرورت و آثار «عدالت» در جامعه با توجه به احادیث وارده در کتاب «اصول کافی» است .

۵- مقاله: الگوی نیایشی امام سجاد(ع) در روایات کلینی

حمیده علم چی میبدی/ کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی

نیایش از والاترین و پر رمز و راز ترین بخش های حیات بشر است؛ که بی آن قوام و دوام زندگانی انسانی، نا‌‌ممکن می باشد. اسلام و به ویژه مذهب تشیع با یاری گرفتن از آموزه ها و تعالیم ائمه معصومین (ع) به عنوان غنی ترین مکتب در باب نیایش و مناجات، بیشترین سهم را در این زمینه به خود اختصاص داده است. در این راستا سعی شده دعاهای منقول از یگانه سمبل  نیایش و عبادت، امام سجاد (ع)، و الگوی نیایشی ایشان، در روایاتِ کتاب بزرگ الکافی« اثر  شیخ کلینی که از معتبرترین منابع روایی تشیع به حساب می‌آید، کاووش و بررسی شود.  

۶- مقاله: میراث حدیثی فضل بن شادان در کافی کلینی

 مهدیه روحبخش/ کارشناسی فلسفه و حکمت اسلامی

فرزانگی در علم و حضور در همه عرصه های حیات، فضل بن شادان را به مرتبه ای رسانیده است که همواره مورد توجه ائمه دین و علمای شیعه باشد. به گونه ای که نام او در همه مجامع حدیثی و شاید در معظم ابواب دو علم فقه و کلام ذکر شده است، از جمله در کتاب «کافی» حدود ۴۵۰ بار نام فضل، به عنوان راوی حدیث، در سلسله اسناد روایات آورده شده است. آن چه نگاه و زبان فضل شادان را ممتاز می کند و در این مقاله از آن با ذکر نمونه هایی یاد می شود، زبان و نگاه انتقادی اوست که نیازمند بررسی های پژوهشی است.

۷- مقاله: باز خوانی اثری نفیس و به جامانده از موسی بن جعفر (ع)

نجما کارگر/ کارشناسی علوم تربیتی

نوشتار حاضر شرح نامه ارزشمندی است که در سال صد و هشتاد و سه هجری و در روزهای پایانی عمر امام هفتم از زندان بغداد برای شخصی به نام علی بن سوید ارسال گردیده است. محتوای نامه یکی از غنی ترین متن های تاریخی است، برای بررسی و تحقیق در شرایط سیاسی و اجتماعی آن روزگار…

۸- مقاله: فهرست بخشی از نقد های الکافی

فاطمه حیدریه/ کارشناسی علوم تربیتی

این مقاله، به طور خلاصه به بررسی نقد های صاحب نظران و دانشمندان علوم اسلامی  به سه مرجع مورد استناد و استفاده ی مولف شامل : کتب ،احادیث و مقاله  در مورد این اثر ارزشمند پرداخته است. که  این نقد شدن، نشان از شهرت و جایگاه ویژه  کافی در میان محدثان شیعه دارد. این نوشتار نشان می دهد که صاحب نظران، صحت قطعی برخی از روایات کافی را به نقد کشیده اند.

۹- مقاله: گذری بر زندگی و آثار شیخ کُلینی (ره)

حجت الاسلام حسین انصاری/ نویسنده و پژوهشگر دینی

سید ابوالقاسم آقایی میبدی/ کارشناسی ارشد مدیرت دولتی.

این مقاله، ابتدا نگاهی گذرا به زندگی، آثار و تا حدودی روند زندگی شخصی و اجتماعی شیخ کلینی دارد و در ادامه به ارائه گزارشی دریاره  اثر بزرگ و جاودانه این محدث نام آور »الکافی« می پردازد.

۱۰ – مقاله:  فرهنگبان تشیع – جستاری در زندگی و آرمان های شیخ کلینی-

فاطمه حیدریه/ کارشناسی علوم تربیتی

این مقاله، گذری کوتاه به زندگی شیخ کلینی از زوایه هجرت های علمی و تلاش های وی برای فراگیری علوم اهل بیت دارد. آنگاه به وضعیت زندگی ایشان و نزدیکی او با دوران ائمه و هم عصری او با عصر حکومت خلفای عباسی اشاره دارد. او درد جامعه نابسامان عصر خویش را در عدم امکان دسترسی به علوم اهل بیت (ع) می دانست.  از این رو همه همت و اراده و تلاش خود را برای گردآوری احادیث پیشوایان مذهب در کتاب بزرگ و جاودانه کافی به کار گرفت.

۱۱- مقاله: مبانی نظام اخلاقی حاکم بر دیدگاه شیخ کلینی

نرگس انصاری/ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی

در این نوشتار مقایسه ای بین نظام اخلاقی ارائه شده توسط متفکران بزرگ چون شیخ کلینی، غزالی و ابن مسکویه صورت گرفته و در پی آن برآمده است که در این بررسی مقایسه ای، نظام اخلاقی کلینی را بیشتر شناسایی کرده  و او را علاوه بر آن که محدثی نام آور  در تاریخ اسلام به شمار می رود؛ به عنوان صاحب نظر و ایده پرداز و بنیان گذار یک نظام اخلاقی ویژه شناسایی کند.

۱۲- مقاله: پاسخگویی به نیازها و زمان شناسی در  اندیشه کلینی و تدوین الکافی

حسین انصاری/ نویسنده و پژوهشگر دینی

شیخ کلینی را هرگز نمی توان محدثی بسیط انگاشت که جز به گردآوری حدیث به چیز دیگری نمی اندیشیده است. زیرا او از شخصیتی علمی برخوردار بوده و در یکی از بزرگ ترین مراکز بالندگی اندیشه های عقلی و بسترهای عقل گرایی در تاریخ اسلام برآمده و رشد کرده است. وی با اندیشه های عقل گرایانه زمان خود-به ویژه مکتب اعتزال- از نزدیک برخورد داشته و با اندیشه های تحول گرا -مانند قرمطیان- نیز رودر رو بوده است.

درک عنصر زمان و فهم مسئلۀ زمان شناسی و  اهمیت دادن به فرصت ها در کنار حس پاسخگویی های وی هم به دگر اندیشان و هم به جستجو گران اندیشه های ناب و خالص دین؛ از وی شخصیتی بزرگ و اثری سترگ ساخته است که پس از گذشت یک هزار و صد وپنج سال از وفاتش هنوز بیش از نود در صد اندیشه های شیعی با نظام فکری اخلاقی او هم آهنگ است.

 

Print Friendly

۳۵ نظر برای این مطلب

  1. زنده باد شیخ کلینی و شما که به یاد ایشان بودید. اجرتان با امام زمان

  2. علی جان
    خداوند اجر شما را نیز به عنایت امام عصر (عج) حوالت و عنایت کند.

  3. سلام.قبل از این اصلا تصوری از شیخ کلینی که اینچنین شخصیتی مهمی است نداشتم.ممنون

  4. با سلام ، وقتی با جستجویی کوتاه و یا نگاهی به بسیاری از کتب ، روزنامه ها و دیگر نشریات به آثار یا برداشتهایی از آثار معصومین(ع) بر می خوردم ، تصور نمیکردم با چنین زحمات و در مقابله با چه فشار ها ، دسیسه ها و سختی هایی روایات و آثار بزرگان دین اینگونه مهیا و در دسترس ما قرار گرفته است . ممنون که باعث و بانی توجه و بیشتر شدن ارادت ما شدید .

  5. سلام ، با دیدن این عکسهای عالی و خواندن گزارشها و مطالب گویا و مفید مربوط به این نشست به بهترین وجهی خود را در فضای این مجلس احساس کردم . اجرتان با امام زمان

  6. با سلام. تا حالا به این موضوع بر نخورده بودم. یکی بیست سال از عمرشو برای ثبت روایات صرف کنه .تو بیست سال : ممکنه یه نوذاد صاحب چند تا بچه شده باشه ، یه بیابون شهر بزرگی شده یا یه نسل جدیدی اومده باشه و … ممنون

  7. سلام. با نگاهی کوتاه به جامعه اسلامی امروز و مسائل شرم آوری که به مسلمانان نسبت داده میشود و بخشی که در ارتباط با شیعه مطرح است نیاز به روشنگری و بیان واقعیات و رفع شبهات و نیز حفظ و تقویت وحدت اسلامی از سوی علمای اسلام بسیار حیاتی است.

  8. سلام.از اینکه باعث یادآوری و ارجگذاری بیشتر به علما و دین مبین اسلام میشوید متشکرم.

  9. سلام. با ادامه و وسعت دادن به این مجالس و بها دادن و توجه به منتقدین و کسانی که بعضی مسائل دینی برای اونا قابل درک نیست و روشنگری و دادن آگاهی به اونا ، قطعا جایی برای شبهه افکنی و مردد کردن جوونا از سوی مغرضین نمیمونه .ممنون از سعیی که کردین.

  10. با سلام و تشکر از لطف شما و سپاس از راهنمایی ها.

  11. سلام. اصلا نمیدونستم کلینی کی و چه کاره بوده .اسمش تا حدی ناشناخته اس.لطف کردین

  12. سلام.متاسفم برای خودم که دو تا و نصفی از این بیست سال از زندگیم گذشت هنوز همون که بودم هستم بلکه بدتر. کاشکی ما هم میتونستیم یه قدم و یک اثر برای خودمون به یادگار بگذاریم که اون دنیا به دردمون بخوره. ممنون

  13. سلام، اگه ممکنه اصل مقالات را توی سایت بگذارید .خدا حافظ

  14. سلام، مایلم جلسه بعدی حاضر باشم. جلسه پرباری بوده ، البته در اندازه و سطح شهر میبد و با این موضوع که یه کم ناشناخته اس . ضمنا تو مقاله شماره ۳ فکر کنم بهتر باشه بجای کلمه” ردپا ” که تا حدودی منفی و جناییه ، مثلا از” اثر” یا “یادگار” یا کلمه مناسبتری استفاده میشد . ممنون

  15. با سلام، من حساب کردم که حداقل روزی ۲ ساعت که وقتم رو کاملا تلف میکنم ، بیست سال میشه معادل :۲*۳۶۵*۲۰=۱۴۶۰۰ساعت = ۶۰۸٫۳ روز = ۱٫۶۶ سال . البته فقط تا حالا.
    واقعا اگه ازم بپرسند چی بگم ؟

  16. ممنون. منم میخوام اصل مقالات رو مطالعه کنم

  17. اگه بشه در موضوع : بزرگان اسلام از نگاه اندىشمندان غىرمسلمان “” تحقىق ىا نشست برگزار کنىد ممنون مىشم.

  18. قابل توجه آقای کریمی : من یه دوست اسپانیایی داشتم که میگفت : شما بجای اینکه جدی کار کنید ، به امید انشا اللاه هستید و ما را آدمهایی میدید که به اما و اگر خوشحالند، بجای اینکه کارشان را اساسی انجام بدهند یه جوری سر و ته آنرا هم آورده و در نهایت میگن : درست شد… انشاللاه .
    قطعا اگه مثل اونا جدیت داشتیم تو همه زمینه از اونا جلو بودیم .
    متشکرم

  19. سلام. اگر تلاشهای شیخ کلینی و امثال ایشان تاحالا و با همان جدیت ادامه داشت وضع مسلمانان و اسلام خیلی بهتر از اینها بود ، هرچند اگر نبود ، زحماتی که تاکنون کشیده شده ، وضع ما خیلی از این هم که هست بدتر بود .
    خدا به همه علمای دلسوز و مسئول اسلام توفیق و اجر بدهد .
    خدانگهدار

  20. با سلام. خداوند درک عنصر زمان و فهم مساله زمانشناسى و … را به همه ما ببخشد

  21. سلام دوستان. چیزى که براى من جالب بود کسانى با مدارک مهندسى پزشکى، مدیرت بازرگاتى, مترجمى زبان انگلیسى و غیره بیان درباره این موضوع که
    حتما بررسى و مطالعه زیاد هم لازم داشته مقاله بنویسند.
    به نظرم علاقه و احساس مسیولیت دینى و نیز راهنمایى و مدیریتى خوب میتونه دلیل اینکار بوده باشه.

  22. با سلام, اگر عنوان ” بزرگان ” را در اینترنت بزنید , متاسف مىشوید که چه در برابر آنها داریم که به اندازه اى که باید, خودمان به آنها بها نمیدهیم. از دیگران چه توقع میشود داشت ؟

  23. سلام و خسته نباشید
    اگر ممکن است درباره موضوع زن در احادیث هم کار کنید. خسته شدم از بس تحقیرو استهزاء از شوهرم شنیدم آنهم به استناد نهج البلاغه.
    آیا وقتی حضرت عقیله هاشمی ؛ زینب کبری در کوفه آن خطبه هاى کوبنده و بلیغ را ایراد فرمودند(.منتهی الامال شیخ عباس قمى در بخش ورود کاروان اسرا به کوفه, دارالاماره و در برابر یزید لعین و … ) , آیا امام زین العابدین (ع) نمی دانست و نمی توانست به ایشان بفرمایند: عمه جان! زنان ناقصند و شما از معصومین آنها نیستی!

  24. سلام خدمت دوستداران علم و حقیقت
    رفتاری که معصومین با زنان که نمونه هاى بسیارى را در تاریخ مربوط به ایشان میتوان یافت, که حکایت از احترام و بزرگداشت نسبت به زنان دارد.
    و. مگر مردان کمى بوده اند, که جز خفت و گرفتارى و بلا حتی در سطحی جهانی , تداشته اند.

  25. احسنت و مرحبا بر خانم آزاده.!

  26. سلام . براى من هم مثل آقای سعید , جالب بود که نویسندگان مقالات با تحصیلات و رشته هاى متنوع , با موضوع دینى و تاریخی کار کرده اند. این جای تقدیر بیشتری دارد.
    خسته نباشید

  27. سلام دوستان
    متاسفم که میتوانستم در این زمینه هاى معنوی و دینی کار کنم, اما با موضوعاتی که حالا میفهمم چقدر بیفایده و بی ارزش بوده, وقت و عمر خود را تلف کردم. نه به درد دنیام خورد نه آخرت…
    خوش بحالتون.

  28. با سلام لطفا درباره اختلافات و زمینه های اختلاف شیعه و زمینه ها و راهکارهایی براى رسیدن به وحدت و همبستگی, مطلب بنویسید.
    موفق باشید

  29. سلام. منهم خیلی مایلم بدونم چى باعث اینهمه حرف و حدیث بین شیعه و بعضی از برادران اهل سنت شده با اینهمه مسایل مشترک که برای تفاهم و دوستى هست. لطفا در این زمینه مقاله ارائه کنید.

  30. سلام. اگه ممکنه تاریخ و سیر حرکت امام حسین (ع) از مدینه تا کربلا و مابقی بصورت مستند و درست در یک نشست خوانده و ثبت شود.

  31. سلام و خسته نباشید
    چرا طبق مناسبتها مطلب نمی گذارید ؟

  32. سلام. درسته چون از زمان درج آخرین مطلب , کلی مناسبت گذشته و نقاله و خبر جدیدی ندیدیم . جدیدترین مال دو ماه پیشه.
    ممنون و موفق باشید.

  33. مگر گروه پژوهش تعطیل شده یا رفتنذ تعطیلات که صفحه راکد شده ؟
    غدیر گذشت محرم رسید و داره تموم میشه.
    دنبال موضوع میگردید براتون بفرستیم یا نویسنده ها دستشون از مطلب خالی شده ؟

  34. سایت ششم بیشتر شبیه به کتاب شده با این صفحات ثابتش, تا یه سایت!!!!

  35. با سلام خدمت اعضاى مجموعه, منم موافقم, ادامه داشتن و مقطعی نبودن حسن خوبیست. منتظریم

یک نظر بگذارید